Wat gebeurt er met je accounts als je overlijdt?

Hoe beter je je accounts beschermt, hoe moeilijker het voor anderen is om erin te komen. Dat is de bedoeling, tot er iets met jou gebeurt. Versleutelde e-mail, wachtwoordmanagers en tweestapsverificatie hebben geen uitzondering voor 'mijn partner heeft dit nodig'. Zonder plan kan je familie de toegang verliezen tot foto's, documenten, bankgegevens en abonnementen die ze nodig heeft.

Een beetje voorbereiding lost dat op, zonder je privacy te verzwakken.

1. Deel nu al wat je dagelijks nodig hebt

De meeste gezinnen hebben dezelfde dingen nodig: bank- en verzekeringsgegevens, nutsvoorzieningen, het pensioen, de wifi en router thuis en het belangrijkste e-mailaccount. Zet die in een gedeelde kluis in je wachtwoordmanager (een 'familie'-organisatie of gedeelde map) die je partner nu al kan openen. Daarmee is de praktische kant geregeld, wat er ook gebeurt.

2. Stel noodtoegang in je wachtwoordmanager in

Bij veel wachtwoordmanagers kun je een vertrouwd contact aanwijzen dat toegang tot je kluis kan aanvragen. De toegang wordt automatisch verleend na een wachttijd die jij kiest, tenzij je het verzoek afwijst. Bitwarden noemt dit Emergency Access.

Beheer je je eigen wachtwoordserver, bedenk dan dat noodtoegang alleen werkt zolang die server blijft draaien. Vertrouw er niet alleen op.

3. Gebruik de eigen opties van de grote platformen

Verschillende diensten hebben hiervoor ingebouwde functies. Het instellen kost een paar minuten:

• Google: met Inactief accountbeheer kies je mensen die een melding krijgen, en geselecteerde gegevens kunnen downloaden, als je account gedurende een door jou gekozen periode inactief is.
• Apple: voeg een erfeniscontact toe dat na je overlijden toegang krijgt tot de gegevens in je Apple-account.
• Facebook en Instagram: je kunt een contactpersoon voor je nalatenschap kiezen die een account met herdenkingsstatus beheert.
• Microsoft: er valt niets vooraf in te stellen, maar nabestaanden kunnen de procedure van Microsoft volgen voor accounts van iemand die is overleden.

Diensten die zo zijn gebouwd dat het bedrijf je gegevens niet kan lezen, zoals Proton of Signal, kunnen ze meestal ook niet aan je familie geven. Daar helpt alleen wat je zelf voorbereidt.

4. Maak een noodpakket op papier

Dit is het deel dat werkt, welke dienst er ook nog draait:

• Het hoofdwachtwoord van je wachtwoordmanager.
• Herstelcodes voor de tweestapsverificatie van je wachtwoordmanager en je belangrijkste e-mailaccount.
• Waar je back-ups staan, en hoe je ze opent.
• Korte instructies voor iemand die niet technisch is: welke app te installeren, wat te importeren, wat eerst te doen.

Verzegel het en bewaar het op een veilige plek: een kluis thuis, een bankkluis of bij een notaris. Het loont de moeite om je notaris te vragen hoe je het in je testament of nalatenschapsregeling kunt opnemen.

5. Test het

Ga samen zitten met de persoon die het nodig zou hebben en laat die het noodpakket uitproberen terwijl jij toekijkt, zonder te helpen. Elke plek waar die vastloopt, is iets om te verbeteren. Werk het pakket bij telkens wanneer je hoofdwachtwoord of back-ups veranderen.

Wat je niet moet doen

• Schrijf niet al je wachtwoorden op papier. Eén hoofdwachtwoord plus herstelcodes is genoeg, en veel makkelijker actueel te houden.
• Deel je inloggegevens niet. Gebruik gedeelde kluizen en nalatenschapsfuncties, zodat iedereen zijn eigen account houdt en er niets stukgaat als je een wachtwoord wijzigt.
• Wacht niet. Iedereen is van plan dit 'later' te doen.