Hoe gelekte gegevens phishing voeden

Phishing is wanneer iemand zich voordoet als een bedrijf of persoon die je vertrouwt, om je op een link te laten klikken, een code te laten delen of geld te laten overmaken. Het werkt het best als de oplichter al iets over je weet. Gelekte gegevens geven hem precies dat.

Waar de gegevens vandaan komen

Grote datalekken en scrapes brengen persoonlijke gegevens jarenlang in omloop. In 2021 werden de telefoonnummers en profielgegevens van ongeveer 533 miljoen Facebook-gebruikers online gepubliceerd nadat ze van het platform waren gescrapet. De Ierse privacytoezichthouder legde Meta daar later een boete van € 265 miljoen voor op (bron).

Waarom het oplichting overtuigend maakt

Een bericht met je echte naam, je telefoonnummer, de laatste cijfers van je bankkaart of de naam van een dienst die je echt gebruikt, is veel geloofwaardiger. Met genoeg gelekte gegevens kan een oplichter:

• een sms sturen die van je bank of pakketdienst lijkt te komen,
• je bellen als zogenaamde klantenservice, terwijl hij je accountgegevens al kent,
• je telefoonnummer overnemen (simswapping) en inlogcodes onderscheppen.

AI maakt het goedkoper

Oplichters gebruiken nu AI om vlotte, persoonlijke berichten in elke taal te schrijven, en om stemmen na te maken op basis van korte geluidsfragmenten. Hoe meer van je gegevens rondgaan, hoe overtuigender ze kunnen zijn.

Wat je kunt doen

• Controleer of je in een datalek zat op Have I Been Pwned.
• Gebruik een wachtwoordmanager en voor elke site een ander wachtwoord.
• Gebruik waar mogelijk een authenticator-app of passkey in plaats van sms-codes.
• Wees achterdochtig bij haast. Oplichters zetten je onder druk om binnen enkele minuten te handelen. Als een bericht beweert van je bank te komen, antwoord dan niet en klik niet: neem zelf contact op met de bank via het nummer op je kaart of via de app.
• Geef minder weg. Gegevens die een bedrijf nooit heeft verzameld, kunnen niet lekken.